Założenia projektu

Wszystkie materiały zamieszczone na portalu udostępnione są w wolnym dostępie z uznaniem autorstwa, tzn. zezwala się na ich kopiowanie, dystrybucję, wyświetlanie i użytkowanie pod warunkiem umieszczenia każdorazowo informacji o ich twórcy/twórcach.

Komunikat 1/2018

Stowarzyszenie Wychowawców „Eleusis” w Sanoku, przy współpracy z Hufcem ZHP Ziemi Sanockiej i kołem ŚZŻAK w Sanoku rozpoczęło realizację projektu „Ludzie Lasu” w ramach programu „Patriotyzm Jutra 2018”. Na realizację projektu pozyskaliśmy kwotę 6 tyś. zł z Muzeum Historii Polski.

Celem projektu „Ludzie Lasu” jest gromadzenie i upowszechnianie informacji o trasie kurierskiej ZWZ - AK o kryptonimie „Las” (kontynuacja działań – w roku 2012 zostały umieszczone 2 tablice - koło Czaszyna i w Maniowie, przy drodze na Balnicę, a w 2016 w Żubraczem uhonorowano Jadwigę z Gedroyciów Kociatkiewicz, odbyło się też 11 rajdów "Szlakiem kurierów beskidzkich ZWZ-AK” organizowanych przez Hufiec Ziemi Sanockiej i Klub Historyczny im. AK działający przy hufcu).

Formy realizacji zadań:

  • Prowadzenie i wzbogacanie o nowe treści strony internetowej www.trasakurierskalas.pl.
  • Przepisanie wydanie drukiem i umieszczenie na stronie wspomnień uczestników wydarzeń – kuriera Stefana Grzyba oraz łącznika, szefa komórki legalizacyjnej oraz prowadzącego punkt kontaktowy „T” w Sanoku – Arnolda Andrunika.
  • Zajęcia w terenie i opracowanie mapki do pieszych wędrówek w okolicy Żubraczego i Balnicy.
  • Opracowanie i umieszczenie na stronie projektu biogramów Kazimierza Andrunika i Juliana Wicherta
  • Opracowanie i opublikowanie w prasie lokalnej artykułu pt. "Kazimierz Andrunik - zapomniany bohater".

Projekt realizowany jest od 1 maja do 30 listopada 2018 r. Podsumowanie projektu będzie miało formę sesji popularnonaukowej, połączonej z wystawą zdjęć z zajęć terenowych, oraz przekazaniem uczestnikom folderu z podstawowymi informacjami o łączności kurierskiej i samej trasie "Las”.

Autorką i koordynatorką projektu jest harcmistrzyni Krystyna Chowaniec, komendantka hufca, prezes Koła ŚZŻAK w Sanoku.

Partnerami w realizacji zadania są:

  • Komenda Hufca ZHP Ziemi Sanockiej im. ks. hm. Zdzisława Peszkowskiego w zakresie organizacji zajęć terenowych i grupa młodzieży harcerskiej pomagająca przy przepisywaniu wspomnień, wykonywaniu fotografii, przekazywaniu materiałów, obsługa sesji.
  • Klub Historyczny im. Armii Krajowej w Sanoku oraz Koło ŚZŻAK w Sanoku - udostępnienie materiałów archiwalnych, pomoc merytoryczna.
  • Przy organizacji sesji współpracować będziemy z władzami Sanoka i Powiatu Sanockiego, a podczas zajęć w terenie z Nadleśnictwem Komańcza i Cisna. Patronat medialny nad powyższymi działaniami objęła TVObiektyw i Gazeta Sanocka Korso.

    Tło historyczne: Po agresji ZSRR na Polskę, odpowiadając na ostatni rozkaz Naczelnego Wodza z 17 września 1939 roku, polecający wojsku udawać się na Węgry i Rumunię, a także spiesząc na wezwanie gen. Władysława Sikorskiego, odbudowującego polską armię, tysiące polskich patriotów różnymi drogami próbowało opuścić kraj, zajęty przez dwóch okupantów. Większość kierowała się na południe, w tym także w rejon pogranicza Beskidu Niskiego i Bieszczadów, gdzie od okolic Łupkowa do granicy z ZSRR można było bezpośrednio przejść na teren Węgier. Dojeżdżali głównie pociągami do stacji w Zarszynie, Nowosielcach, Sanoku czy Zagórzu i stamtąd kierowali się ku granicy. Miejscowa ludność udzielała pomocy idącym do polskiego wojska, a potem także kurierom i emisariuszom Komendy Głównej ZWZ-AK. Szczególnym poświęceniem wykazali się leśnicy i gajowi, nauczyciele, księża, kolejarze, właściciele ziemscy, Idącym do polskiego wojska nie tylko zapewniano schronienie, ale także doprowadzano ich do granicy, omijając wsie ukraińskie. W organizację trasy i służbę kurierską zaangażowanych było wielu mieszkańców Sanoka i okolic. Początkowo granicę przekraczano w wielu miejscach, z czasem wykształciło się kilka tras, które obsługiwali doświadczeni przewodnicy: Józef Rec i ks. Stanisław Buczek

    Tworząca się konspiracja niepodległościowa już w październiku 1939 r. podjęła działania w celu uporządkowania tego spontanicznego ruchu. Utworzona w Krakowie Organizacja Orła Białego (potem włączona do ZWZ) wyznaczyła za pośrednictwem komendantów rejonów Nowego Targu, Nowego Sącza i Sanoka ludzi, którzy mieli zająć się w terenie organizacją tras przerzutowych. A następnie już w ramach odcinka łączności "Południe" ZWZ (rejon Sanoka to pododcinek "Bronisława" – dowódca Aleksander Rybicki,) utworzono regularną trasę kurierską o kryptonimie "Las", która działała do 1942 r.

    Archiwum

    Design by Piotr Siuta